Özel Eğitimde 27 Yaş Sınırı Tartışması

İlkadımlar Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürü Fikri Eroğlu, yaptığı açıklamada, Özel gereksinimli bireyler için eğitimin; belirli bir yaşa kadar sunulan geçici bir hizmet değil, bireyin işlevselliğini koruyan, sosyal hayata katılımını sağlayan ve yaşam kalitesini artıran yaşam boyu süren temel bir ihtiyaç olduğunu ifade etti.

Eroğlu, şunları belirtti:

“2026 yılına kadar özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan bireyler için herhangi bir yaş sınırı bulunmamaktadır. Bireyin eğitime ihtiyacının devam edip etmediği; tam teşekküllü hastaneler ve Rehberlik Araştırma Merkezleri (RAM) tarafından yapılan değerlendirmelerle belirlenmektedir.

Ancak 1 Ocak 2026 itibarıyla, Milli Eğitim Bakanlığı’nın MEBBİS sistemi üzerinde, resmî bir yazı veya mevzuat değişikliği olmaksızın, “Sadece 0–26 yaş aralığına eğitim verilebilir” şeklinde bir uyarı ile karşılaşılmıştır. Bu durum; özel gereksinimli bireyler, aileler ve rehabilitasyon merkezlerinde ciddi bir kaygıya yol açmıştır.

Her ne kadar sistemde sonradan bir düzeltme yapılmış olsa da, bu uyarının ortaya çıkması; sahada, yakın zamanda yaş sınırı içeren bir düzenleme gelebileceği yönünde değerlendirilmiştir.

Özel gereksinimli bireyler için eğitim; belirli bir yaşa kadar sunulan geçici bir hizmet değil, bireyin işlevselliğini koruyan, sosyal hayata katılımını sağlayan ve yaşam kalitesini artıran yaşam boyu süren temel bir ihtiyaçtır.

Mevcut uygulamada, bir bireyin özel eğitime ihtiyacının devam edip etmediği keyfi bir kararla değil; iki aşamalı resmî değerlendirme süreciyle belirlenmektedir. Öncelikle tam teşekküllü hastanelerden psikiyatrik değerlendirme ve sağlık kurulu raporu alınmakta, ardından Rehberlik ve Araştırma Merkezleri tarafından bireyin gelişimsel ve eğitsel ihtiyacı değerlendirilerek eğitim raporu düzenlenmektedir. Eğer bireyin eğitime ihtiyacı kalmamışsa, zaten eğitim raporu düzenlenmemektedir.

Bu nedenle, yaş sınırı getirilmesi hem gereksizdir hem de hak kaybına yol açabilecek bir uygulamadır. Eğitim ihtiyacı yaşla ortadan kalkmaz; bireyin gelişimsel ve işlevsel durumuna göre belirlenir. Yaş sınırı, özel gereksinimli bireylerin sosyal hayattan kopmasına, kazanılmış becerilerin kaybına ve ailelerin ağır bir bakım yükü altına girmesine neden olur.

Özel eğitim bir sosyal yardım değil; anayasal bir hak ve kamusal bir hizmettir. Bu hizmetin yaş üzerinden sınırlandırılması, bilimsel, hukuki ve insani ilkelerle bağdaşmamaktadır.

Bu nedenle özel eğitim alanında atılacak her adımın; sahada çalışan kurumlar, aileler ve uzmanların görüşleri dikkate alınarak, yaşam boyu eğitim ilkesi temelinde ele alınması gerekmektedir. “

Haber :